Là khi 8 tuổi, chúng ta hớn hở giơ bức tranh được cô khen, mẹ liếc qua rồi nói: “Vẽ vời vớ vẩn, đi học bài đi.” Chúng ta lặng lẽ cất bức tranh vào gầm bàn, từ đó không vẽ nữa.
Là khi 15 tuổi, chúng ta trượt kỳ thi, ba ném tờ giấy khen của đứa hàng xóm lên bàn:
“Nhìn con nhà người ta kìa. Nuôi mày chỉ tốn cơm.” Đêm đó chúng ta úp mặt vào gối, tự hỏi liệu mình có thật sự vô dụng không.
Là khi 18 tuổi, chúng ta khóc vì thất tình, mẹ gắt: “Có thế mà cũng khóc, lo học hành cho tử tế vào.”
Là khi 25 tuổi, đi làm về mệt rã rời, chúng ta chỉ muốn kể hôm nay bị sếp mắng oan thế nào, ba chỉ im lặng bật to tiếng tivi, mẹ thì cắt ngang: “Thôi, lo lấy chồng đi là vừa.”
Chúng ta lớn lên từ những khoảnh khắc như vậy đó. Những lần cần một cái ôm thì nhận được một lời mắng. Cần được lắng nghe thì nhận về sự so sánh. Cần được công nhận thì nhận về sự im lặng. Và chúng ta gọi đó là tổn thương. Những tổn thương rất thật, theo chúng ta đến tận khi trưởng thành, khiến chúng ta giận, chúng ta trách: “Sao ba mẹ không bao giờ hiểu con?”
Một đứa trẻ không thể tự lý giải rằng đằng sau tiếng gắt gỏng đó, ba vừa bị chủ nợ thúc ép. Đằng sau cái im lặng đó, mẹ đang lo tiền học tháng sau chưa đủ. Đằng sau câu “lo lấy chồng đi”, là nỗi sợ của một người mẹ cả đời long đong, chỉ sợ con mình khổ như mình. Đứa trẻ chỉ biết một điều: Lúc con cần nhất, ba mẹ đã không ở đó theo cách con cần. Nhưng rồi chúng ta lớn lên, và chúng ta bắt đầu nhìn thấy một nửa còn lại của câu chuyện.
Tình yêu của họ chưa bao giờ nằm trong câu “Ba yêu con, mẹ yêu con” – vì cả đời họ có được nghe ai nói thế đâu để mà học nói lại. Tình yêu của họ nằm ở đôi vai áo bạc màu vì dãi nắng dầm mưa. Nằm ở bát cơm ba mẹ xới vơi đi để chúng ta được đầy. Nằm ở những đêm mẹ thức trắng chườm khăn khi chúng ta sốt, và những lần ba âm thầm đứng ngoài cửa phòng thi mấy tiếng đồng hồ. Nằm ở câu nói cụt lủn mà đầy lo lắng: “Về ăn với ba mẹ bữa cơm được không?”
Thế hệ của ba mẹ chưa từng được dạy cách gọi tên cảm xúc. Họ chỉ được dạy cách gồng gánh. Nên họ yêu con theo cách duy nhất họ biết: là làm lụng, là hy sinh, là lo toan. Một cách yêu vụng về, đôi khi làm con đau.
Nhìn thấy điều đó không có nghĩa là phủ nhận nỗi đau của chúng ta. Nỗi đau của chúng ta là thật và xứng đáng được ôm lấy.
Trưởng thành không phải là bắt đứa trẻ trong chúng ta phải nín khóc để đứng về phía ba mẹ. Trưởng thành là đủ rộng lòng để nhìn thấy cả hai. Một đứa trẻ đã từng rất đau vì không được yêu theo cách nó cần. Và một người cha, người mẹ cũng từng là những đứa trẻ thiếu thốn, đã yêu con bằng tất cả khả năng vụng về mà họ có.
Có những tình yêu không dịu dàng như chúng ta mong đợi, nhưng đã đi cùng chúng ta qua cả một đời mưa nắng.
Nếu hôm nay chúng ta vẫn còn kịp, đừng đợi đến khi hết giận mới về nhà. Về ăn một bữa cơm. Chủ động ôm mẹ một cái, dù ngượng. Nói với ba một câu: “Con cảm ơn ba mẹ vì đã cố gắng nhiều rồi.” Vì chúng ta không cần phải chọn giữa trách móc và biết ơn. Chúng ta có thể vừa tự ôm lấy vết thương của mình, vừa học cách trân trọng tình yêu vụng về ấy – trước khi QUÁ MUỘN.
